पाकिस्तानमा एलपीजी ग्यासको मूल्यमा उछाल, एउटा सिलिन्डरकै ७ हजार पाकिस्तानी रुपैयाँ

काठमाडौं । पाकिस्तानमा खाना पकाउन प्रयोग हुने तरल पेट्रोलियम ग्यास (एलपीजी) को मूल्य तीव्र रूपमा बढेपछि सर्वसाधारणको भान्साको खर्च थप महँगिएको छ। ग्यासको आपूर्तिमा आएको अवरोध र बजारमा देखिएको अभावका कारण सिलिन्डरको मूल्य बढेको हो। केही स्थानमा एउटा सिलिन्डरको मूल्य ७ हजार पाकिस्तानी रुपैयाँसम्म पुगेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

पाकिस्तानमा खाना पकाउने इन्धनको मूल्य बढ्दा दैनिक ज्यालादारी गरेर जीविकोपार्जन गर्ने परिवार, न्यून आय भएका उपभोक्ता तथा साना होटल व्यवसायी बढी प्रभावित हुने देखिएको छ। खाना पकाउन एलपीजीमा निर्भर परिवारलाई पहिलेको तुलनामा बढी रकम खर्च गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ।

इरानसँगको सीमा बन्द हुँदा ग्यास आपूर्तिमा संकट

पाकिस्तानमा ग्यासको मूल्य बढ्नुको प्रमुख कारण इरानबाट हुने एलपीजी आयातमा अवरोध आउनु हो। पाकिस्तान र इरानबीचका गब्ड–रिमदान तथा तफ्तान नाका अक्टोबर १७ मा बन्द भएपछि ग्यास आपूर्ति प्रभावित भएको व्यवसायीहरूले बताएका छन्। पाकिस्तानले सुरक्षा चुनौती र तस्करी नियन्त्रणलाई सीमा बन्द गर्नुको कारण बताएको छ भने इरानले प्राविधिक समस्याको उल्लेख गरेको छ।

व्यापारीहरूका अनुसार १२ किलोको एउटा एलपीजी सिलिन्डरको मूल्य केही दिनमै ४ हजार ५०० पाकिस्तानी रुपैयाँबाट बढेर बलुचिस्तानमा करिब ७ हजार रुपैयाँ पुगेको छ। लाहोरमा यसको मूल्य ७ हजार ५०० रुपैयाँ र स्कर्दुमा ८ हजार २०० रुपैयाँसम्म पुगेको बताइएको छ।

सर्वसाधारण र साना व्यवसायी थप मारमा

ग्यासको मूल्य बढ्दा खाना पकाउन एलपीजीमा निर्भर परिवारको दैनिक खर्च बढेको छ। विशेषगरी पाइपलाइनबाट प्राकृतिक ग्यास नपुगेका क्षेत्रका बासिन्दा तथा साना होटल, रेस्टुरेन्ट र खाद्य व्यवसाय सञ्चालन गर्नेहरू प्रभावित भएका छन्।

समाचार विवरणअनुसार लाहोरका केही उपभोक्ताले पहिले प्रतिकिलो २५० पाकिस्तानी रुपैयाँमा किन्ने ग्यासका लागि अहिले ५०० देखि ६०० रुपैयाँसम्म तिर्नुपरेको बताएका छन्। यसले खाना पकाउने खर्च मात्र नभई ग्यास प्रयोग गरेर तयार गरिने खाद्य सामग्रीको मूल्यमा समेत दबाब सिर्जना गर्न सक्छ।

जाडो बढ्दै जाँदा संकट थप गहिरिने चिन्ता

पाकिस्तानमा जाडो मौसममा एलपीजीको माग उल्लेखनीय रूपमा बढ्ने गर्छ। सामान्य अवस्थामा दैनिक करिब ४ हजारदेखि ४ हजार ५०० मेट्रिक टनसम्म रहने माग जाडोको उच्च माग हुने समयमा ६ हजारदेखि ७ हजार मेट्रिक टनसम्म पुग्ने गरेको डन ले जनाएको छ।

ग्यास आयातमा अवरोध कायमै रहेमा आपूर्ति र मूल्यको समस्या थप गम्भीर हुन सक्ने व्यवसायीहरूले चेतावनी दिएका छन्। पाकिस्तान र इरानबीच व्यापार पुनः सञ्चालन गर्ने विषयमा छलफल भइरहेको समाचारमा उल्लेख छ। तर आयात कहिलेदेखि सामान्य अवस्थामा फर्किन्छ भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन।

समग्रमा, पाकिस्तानमा एलपीजीको मूल्यवृद्धि केवल बजार मूल्यको उतारचढाव नभई आयात अवरोध, आपूर्ति अभाव र जाडो मौसममा बढ्ने मागसँग जोडिएको समस्या बनेको छ। सीमा नाकाबाट ग्यास आयात पुनः नियमित नभएसम्म उपभोक्ताले उच्च मूल्य र अभावको सामना गर्नुपर्ने जोखिम कायम छ।