बालेनको ‘क्रेज’ र फागुन २१ को निर्वाचन

नेपाली राजनीतिको रङ्गमञ्चमा यतिबेला एउटै नामको महाभूकम्प गएको छ- बालेन्द्र शाह (बालेन)  तत्कालीन काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेनले गएको माघ ४ गते आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएर राष्ट्रिय राजनीतिमा हाम फाल्दा धेरैले यसलाई ‘राजनीतिक आत्महत्या’ को संज्ञा दिएका थिए । तर, २०७९ को स्थानीय निर्वाचनमा भारी मतान्तरसहित उदाएका यी इन्जिनियर मेयरले कार्यकालको डेढ वर्ष बाँकी छँदै सिंहदरबार छिर्ने सपनाका साथ संसदीय राजनीतिको चक्रव्यूहमा आफूलाई होमिदिएका छन् । यो केवल एउटा राजीनामा मात्र थिएन, बरु परम्परागत शक्ति केन्द्रहरूका लागि एउटा कडा चुनौती र नयाँ शक्तिको महत्त्वाकांक्षी उदयको घोषणा थियो ।

ओलीको गढमा बालेनको चुनौती र ‘झापा–५’ को रस्साकस्सी

बालेनले आफ्नो चुनावी मैदानका लागि नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको निर्वाचन क्षेत्र ‘झापा–५’ रोज्नु आफैँमा एउटा ठूलो राजनीतिक सन्देश र अर्थपूर्ण कदम हो । माघ ६ गते उम्मेदवारी दर्ताकै दिन झापाको सडकमा देखिएको बालेनको समर्थनको र्‍यालीले केन्द्रको राजनीतिलाई नै तताइदिएको छ । यतिबेला बालेन देश दौडाहामा निस्किँदा झापामा उनकी श्रीमती सबिना काफ्लेले घरदैलो अभियानको कमान्ड सम्हालिरहेकी छिन् ।

रोचक त के छ भने, उनका मुख्य प्रतिस्पर्धी ओलीले प्रधानमन्त्रीका उम्मेदवारसँग ‘पब्लिक डिबेट’ गर्न तयार रहेको भन्दै चुनौती दिएका थिए, तर बालेनले त्यसलाई फेसबुकबाटै इन्कार गरिदिए । बालेन अहिले संवादभन्दा पनि प्रत्यक्ष सम्बन्ध विस्तारको रणनीतिमा देखिन्छन् । झापामा आफ्ना समर्थक र शुभचिन्तकसँगको भेटघाटमा बालेनले मौनता साधे, तर उनको सचिवालयले स्थानीयका हरेक गुनासालाई मसिनो गरी टिपोट गरिरह्यो । यो मौनता सायद भविष्यको कुनै ठूलो योजनाको तयारी हुन सक्छ, जसले यो निर्वाचनलाई व्यक्तिगत प्रतिष्ठाको लडाइँसमेत बनाएको छ ।

मधेसदेखि पहाडसम्मस् सुन्ने धेरै, बोल्ने कम

बालेनको देश दौडाहा माघ ५ गते जनकपुरबाट सुरु भएको थियो, जहाँ उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी ९रास्वपा० का सभापति रवि लामिछानेसँगै एउटै मञ्चमा देखिएका थिए । मैथिली भाषामा सम्बोधन गर्दै बालेनले त्यहाँ एउटा गम्भीर बहसको सुरुवात गरे— संघीयताको असली अर्थ । ूकाठमाडौं अधिकार माग्न जाने ठाउँ होइन, घुम्न जाने ठाउँ हो । पशुपति र स्वयम्भू हेर्न जाने हो, अधिकार माग्न होइन,ू बालेनको यो भनाइले मधेसी मतदाताको मनोविज्ञान छुने प्रयास गर्‍यो ।

जनकपुरपछि सुरु भयो बालेनको पूर्वदेखि पश्चिमसम्मको यात्रा । संखुवासभाको चैनपुरदेखि ताप्लेजुङको पाथीभरा र तेह्रथुमको म्याङलुङसम्म पुग्दा उनले एउटै शैली अपनाए— नागरिकका कुरा सुन्ने, तर प्रतिक्रिया खासै नदिने । उनको सचिवालयका अनुसार उनी अहिले भूगोल र वस्तुस्थिति बुझ्दैछन् । धेरै नबोलीकन जनताका गुनासा टिपोट गर्ने बालेनको यो ‘मौन कूटनीति’ ले मतदातामाझ झन् बढी कौतुहलता र आकर्षण जगाएको छ ।

सुदूरपश्चिममा बालेनको ‘सेलेब्रिटी’ अवतार र डोटेली मोह

माघ १२ मा नेपालगन्ज उत्रिएका बालेन यतिबेला सुदूरपश्चिमका विकट जिल्लाहरूमा पुगेका छन् । डडेलधुरा, बैतडी, दार्चुला हुँदै बाजुराको मार्तडी पुग्दा बालेनको ‘क्रेज’ कुनै ठूलो चलचित्रका नायकको भन्दा कम देखिएको छैन । गाडीको सनरुफबाट बाहिर निस्किएर हात हल्लाउने र कतै ‘फ्लाइङ किस’ समेत दिने उनको शैलीले युवाहरूलाई मन्त्रमुग्ध पारेको छ ।

ूसुदूर अब दूर नाई, झिक्कै झिक्कै माया तम्लाई १ू भन्दै डोटेली भाषामा सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गरेपछि उनको लोकप्रियताको ग्राफ झन् आकाशिएको छ । हिउँमा खिचिएका तस्बिरहरू पोस्ट गर्दै उनले सुदूरको भूगोलसँग आफूलाई जोड्ने प्रयास गरिरहेका छन् । तर, प्रश्न अझै बाँकी छ— यो भिड, सेल्फी र तालीको मोह के फागुन २१ मा ‘घण्टी’ मा भोट बनेर खस्ला रु

रास्वपाको सन्तुलनस् रवि अस्पतालमा, बालेन सडकमा

बालेनको यो एकल सक्रियताले रास्वपाभित्रको आन्तरिक शक्ति सन्तुलनमा पनि नयाँ बहस छेडेको छ । सभापति रवि लामिछाने यतिबेला खुट्टाको चोटका कारण त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा उपचाररत रहँदा बालेनले एक्लै सिंगो पार्टीको चुनावी माहोल तताइरहेका छन् । सुरुका दिनमा बालेनको मात्र फोटो राखेर कार्यक्रमको प्रचार गर्ने रास्वपाले अहिले भने पोस्टरमा रविको फोटोलाई प्राथमिकता दिन थालेको छ ।

ूवरिष्ठ नेता बालेन्द्र साह ९बालेन० जनसम्पर्क तथा घण्टी अभिवादन कार्यक्रमू नाम दिइएका पोस्टरहरूमा रविलाई अगाडि राख्नुले पार्टीभित्रको वरिष्ठता र शक्ति सन्तुलन मिलाउने प्रयासलाई संकेत गर्छ । बालेनको एकल ‘शो’ ले कतै पार्टीका अन्य नेताहरूलाई छायामा त पारेको छैन रु यो चर्चा अहिले राजनीतिक वृत्तमा निकै गरम छ । ७ बुँदे सहमति गरेर पार्टी प्रवेश गरेका बालेनलाई रास्वपाले भावी प्रधानमन्त्रीको रूपमा अघि सारेको छ, तर दुई शीर्ष नेताको यो समीकरण कसरी अगाडि बढ्छ, त्यो प्रतिक्षाको विषय हो ।

फागुन २१ को अग्निपरीक्षास् कामको खोजीमा मतदाता

काठमाडौं महानगरमा शिक्षा र स्वास्थ्यमा सुधारको प्रयास गरेर ‘समाजवाद’ को झल्को दिएका बालेनका लागि यो देश दौडाहा एउटा अग्निपरीक्षा हो । उनले अधिकांश ठाउँमा पैदलै हिँडेर जनताका समस्या सुनेका छन् । कतै गाडीको विवाद त कतै मौनताका बाबजुद उनी आफ्नो अभियानमा अडिग देखिन्छन् ।

बालेनको देश दौडाहा केवल एउटा चुनावी प्रचार मात्र होइन, यो नेपाली मतदाताको मनोविज्ञान बुझ्ने एउटा ठूलो अभ्यास पनि हो । फागुन २१ को निर्वाचनले केवल बालेनको भाग्य मात्र होइन, नेपालमा वैकल्पिक भनिएको राजनीतिको भविष्य पनि तय गर्नेछ । जनताले अब आश्वासन र पुराना गफ होइन, काम गर्ने क्षमता र इमानदारिता ९डेलिभरी० खोजेका छन् ।

राजनीति केवल भावना र तालीले मात्र चल्दैन

बालेन शाहले काठमाडौंको मेयर पद र एउटा सुरक्षित भविष्यलाई दाउमा राखेर सुरु गरेको यो यात्रा नेपाली राजनीतिका लागि एउटा अभूतपूर्व प्रयोग हो । सुदूरपश्चिमका हिमालदेखि झापाका फाँटसम्म बालेनले जुन स्तरको ‘क्रेज’ र जनलहर बटुलेका छन्, त्यसले पुराना र स्थापित दलहरूलाई बालुवाटार र सानेपामा थर्कमान बनाइदिएको छ । तर, बालेनका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती भनेकै आफूलाई हेर्न झुम्मिएको त्यो ‘सेल्फी भिड’ लाई मतदान केन्द्रको ‘भोट’ मा बदल्नु हो ।

राजनीति केवल भावना र तालीले मात्र चल्दैन, यसका लागि बलियो संगठन र चुनावी गणितको पनि उत्तिकै खाँचो पर्छ । मेयरको कार्यकाल बीचैमा छोडेर हिँडेकोमा उनीमाथि लागेको ‘गैरजिम्मेवार’ को आरोपलाई चिर्दै जनताको विश्वास जित्नु उनका लागि फलामको चिउरा चपाउनु सरह हुनेछ । झापा–५ को मैदानमा केपी ओलीसँगको भिडन्त होस् या रास्वपाभित्र रविसँगको शक्ति सन्तुलन— बालेनका अगाडि चुनौतीका पहाडहरू छन् ।

अन्त्यमा,

फागुन २१ को नतिजाले केवल एउटा सांसदको फैसला गर्ने छैन, बरु यसले बालेनको राजनीतिक उचाइ र नेपालमा वैकल्पिक भनिएको राजनीतिको असली भविष्यको पनि अन्तिम फैसला गर्नेछ । के बालेन साँच्चै नेपाली राजनीतिका ‘गेम चेन्जर’ बन्लान् त रु त्यसका लागि फागुन २१ को प्रतीक्षा अनिवार्य छ ।