झापा–५ मा बालेनको ‘महा–रणनीति’: ३ घरबाटै ओलीको गढ हल्लाउने डिजिटल र फिजिकल विद्रोह

प्रधानमन्त्री हुन त पूर्वप्रधानमन्त्री नै पो हराउनुपर्‍यो,
नत्र प्रधानमन्त्री हुन कहाँ मज्जा आउँछ र ?
‘प्रधानमन्त्री हुन त पूर्वप्रधानमन्त्री नै पो हराउनुपर्‍यो, नत्र प्रधानमन्त्री हुन कहाँ मज्जा आउँछ र ?’ काठमाडौँ महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाहले आफ्ना निकटस्थहरूसँग बोलेको यो एक वाक्य अहिले नेपाली राजनीतिको सबैभन्दा चर्चित ‘डायलॉग’ बनेको छ। यो केबल रमाइलोका लागि भनिएको कुरा होइन, बरु यसभित्र एउटा ठूलो राजनीतिक महत्त्वाकांक्षा र परम्परागत शक्ति संरचनालाई ध्वस्त पार्ने डरलाग्दो आँट लुकेको छ। काठमाडौँको सुरक्षित र सुविधाजनक कुर्सी त्यागेर एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको ‘अजेय किल्ला’ मानिने झापा क्षेत्र नम्बर ५ मा भिड्ने बालेनको निर्णयले आगामी २१ फागुनको निर्वाचनलाई सामान्य चुनाव मात्र होइन, एउटा राजनीतिक ‘महा–संग्राम’ मा परिणत गरिदिएको छ।

स्पष्ट र धारिलो योजना
बालेनको योजना एकदमै स्पष्ट र धारिलो छ। माघ ४ गते काठमाडौँ महानगरबाट राजीनामा दिएर उनी सिधै चुनावी युद्धको मैदानमा होमिने तयारीमा छन्। माघ ५ गते जनकपुरको विशाल सभामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) सँग औपचारिक एकताको हात मिलाएर उनी मधेशबाट आफ्नो चुनावी लहर सुरु गर्न चाहन्छन्। र, त्यसको भोलिपल्टै अर्थात् माघ ६ गते दलबलसहित झापा पुगेर उम्मेदवारी दर्ता गराउने उनको तालिकाले के देखाउँछ भने, बालेन अब ‘पर्ख र हेर’ को अवस्थामा छैनन्। उनी सिधै ‘फ्रन्ट-लाइन’ मा आएर स्थापित सिन्डिकेटलाई प्रहार गर्न चाहन्छन्। जेन्जी (Gen-Z) विद्रोहको राप र ताप बोकेका बालेनका लागि यो निर्वाचन केबल पदको लडाइँ होइन, यो नयाँ पुस्ताले पुराना शासकहरूलाई दिने एउटा ठूलो चुनौती हो।

रोचक र आक्रामक रणनीति
बालेनको सबैभन्दा रोचक र आक्रामक रणनीति भनेकै झापामा बनाउन लागिएको ‘३ घर, ३ कमान्ड’ को वार-रुम हो। उनले आफ्नो चुनावी अभियानलाई कुनै झोले कार्यकर्ताको भरमा होइन, बरु कर्पोरेट र प्रविधियुक्त शैलीमा सञ्चालन गर्न ३ वटा छुट्टाछुट्टै घर भाडामा लिने प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुर्‍याएका छन्। यी ३ घरबाट ३ वटा फरक तर अत्यन्तै घातक कामहरू हुनेछन्। पहिलो घर बालेनको ‘डिजिटल आर्मी’ का लागि हुनेछ, जहाँ १५ जनाका विशेष विज्ञहरूले दिनरात सामाजिक सञ्जालको कन्टेन्ट र ‘डिजिटल न्यारेटिभ’मा काम गर्नेछन्। दोस्रो घर बालेनको व्यक्तिगत निवास र ‘पोलिटिकल हब’ हुनेछ, जहाँ स्थानीय प्रभावशाली नेता, असन्तुष्ट एमाले कार्यकर्ता र नागरिक समाजसँग गोप्य राजनीतिक संवाद र व्यवस्थापनको काम हुनेछ। त्यस्तै, तेस्रो घर काठमाडौँबाट पुग्ने उनको पुरानो महानगर टिम र फिल्डमा खटिने स्वयंसेवकहरूका लागि व्यवस्थापन केन्द्र हुनेछ। यसरी एउटै क्षेत्रमा ३ वटा रणनीतिक केन्द्र खडा गरेर बालेनले केपी ओलीको गढमा डिजिटल र फिजिकल दुवै तवरले घेराबन्दी गर्ने बलियो योजना बनाएका छन्।

‘घण्टी’ सँगको गठबन्धन र ‘मधेश कार्ड’
यो लडाइँमा बालेनको अर्को ठूलो शक्ति भनेको रास्वपासँगको गठबन्धन र ‘मधेश कार्ड’ हो। बालेनलाई मधेशी मूलको पहिचानका साथ झापामा प्रस्तुत गरेर त्यहाँका मधेशी र अल्पसंख्यक समुदायको मत तान्ने रास्वपाको रणनीतिक दाउ छ। रास्वपा उपसभापति स्वर्णिम वाग्लेका अनुसार बालेनको ‘महानगर डेलिभरी मोडल’ लाई राष्ट्रिय एजेन्डा बनाएर चुनावमा लैजाने तयारी छ। झापामा रास्वपाका करिब १६ हजार संगठित सदस्य र ‘र्‍यापिड एक्सन टिम’ (र्‍याट) लाई बालेनको चुनावी सेनाका रूपमा परिचालन गरिँदैछ। बालेनको टिमले झापाका मतदातालाई केबल संख्याको रूपमा मात्र हेरेको छैन, बरु उनीहरूलाई आदिवासी, युवा, वृद्ध र वैदेशिक रोजगारीमा रहेका परिवार गरी वैज्ञानिक ढंगले वर्गीकरण गरेर हरेकको मोबाइलसम्म आफ्नो एजेन्डा पुर्‍याउने ‘माइक्रो-लेभल’ होमवर्क गरिरहेको छ।

के बालेनले ओलीलाई उनकै गढमा हराउन सक्लान्?
अहिले धेरैले प्रश्न गरिरहेका छन्– के बालेनले ओलीलाई उनकै गढमा हराउन सक्लान्? यो पक्कै पनि फलामको चिउरा चपाउनु जस्तै कठिन छ। तर बालेनको रणनीति केपी ओलीसँग चिढिएका र एमालेभित्र विद्रोहको मुडमा रहेका करिब ३० प्रतिशत असन्तुष्ट कार्यकर्ताको मत खिच्नु हो। उनले झापालाई यसकारण रोजेका हुन् कि, यदि ओलीलाई हराउन सके भने उनी सिधै देशको निर्विकल्प प्रधानमन्त्रीको दाबेदार बन्नेछन्।

अन्त्यमा,
एउटा सिङ्गो पुस्ताको कडा अग्निपरीक्षा
बालेन शाहको यो कदम केबल एउटा चुनावको तयारी होइन, यो दशकौँदेखि नेपाली राजनीतिमा जरा गाडेर बसेको ‘पावर स्ट्रक्चर’ विरुद्धको सिधा युद्ध हो। ओलीको गढमा छिरेर उनकै आँखामा आँखा जुधाउने बालेनको यो आँटले एउटा कुरा प्रष्ट पारेको छ– अबको राजनीति ‘सेफ जोन’ मा बसेर होइन, सिधै ‘रिस्क’ मोलेर खेलिनेछ। ३ घरको रणनीति र डिजिटल कमान्डले बालेनलाई सफलताको शिखरमा पुर्‍याउँछ या राजनीतिको अँध्यारो सुरुङमा, त्यो फागुन २१ ले नै बताउनेछ। तर, एउटा कुरा पक्का छ, यो भिडन्तपछि नेपाली राजनीति पहिलेको जस्तो रहने छैन। बालेनले जितुन् या हारुन्, उनले स्थापित गरिसकेका छन् कि अबको सत्ता ठूला भाषणले होइन, भिजन र साहसले चल्नेछ। यो ‘मिसन झापा’ केबल बालेनको व्यक्तिगत सपना होइन, यो परिवर्तन खोजिरहेको एउटा सिङ्गो पुस्ताको कडा अग्निपरीक्षा हो।